الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

258

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) ولادت على عليه السّلام كلينى در اصول كافى مىنويسد : « امير المؤمنين عليه السّلام در سال سىام عام الفيل متولد شد . » « 1 » شريف رضى در خصائص الائمة مىنويسد : « حضرت على عليه السّلام در سيزدهم رجب سال سىام عام الفيل در بيت الحرام متولد شد . » « 2 » ( 2 ) استاد او شيخ مفيد در الارشاد مىنويسد : « حضرت على عليه السّلام در روز جمعه ، سيزدهم ماه رجب سال سىام عام الفيل در مكه و در بيت الحرام متولد شد و هيچ مولودى قبل يا بعد از او در بيت اللّه تعالى به دنيا نيامده است و اين به خاطر اكرام آن حضرت و تعظيم مقام او از سوى

--> ناميدند ، زيرا افراد كنانه و قيس عيلان بسيارى از حرام‌ها را حلال كرده بودند . ( سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 195 - 198 ) . براى همين در سيرهء حلبية ( ج 1 ، ص 128 ) گفته است كه علت جنگ در رجب الحرام پيش آمد ، اما خود جنگ در شعبان به وقوع پيوست . و به اين وسيله حضور ابو طالب و به همراهش رسول الله صلّى اللّه عليه و آله در جنگ را توجيه كرده است . لكن به نظر سيد مرتضى اين توجيه هيچ سند تاريخى ندارد . و لذا نمىتوان بر آن تكيه كرد و براى همين در صحّت اين داستان شك كرده است ( الصحيح ، ج 1 ، ص 95 ) . گفتنى است ابن اسحاق و طبرى شركت و حضور نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله در جنگ را نقل نكرده‌اند و تنها ابن هشام حضورش را به همراه عموهايش در جنگ روايت كرده است كه در اين حال پانزده‌ساله بوده است . يعقوبى هم فقط حضورش را در جنگ ذكر كرده و گفته است كه در اين زمان هفده‌ساله بوده است . سپس از ديگران نقل كرده است كه حضرت در حالى كه بيست‌ساله بوده ، در اين جنگ شركت داشته است ( يعقوبى ، ج 2 ، ص 15 ) . مسعودى مىنويسد : آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله در عام الفيل متولد شد و بين عام الفيل و سال فجار بيست سال فاصله بوده است ( ج 2 ، ص 268 ) و مىگويد : و در كتاب الأوسط اخبار پيمان‌ها و فجارهاى - فتنه‌هاى - چهارگانه : فجار الرجل يا فجار بدر بن معشر و فجار القرد و فجار المرأة و فجار چهارم همان فجار برّاض بوده است كه در آن جنگ رخ داد و رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله در آن حاضر شد ( ج 2 ، ص 276 ) و اضافه مىكند : آن حضرت جنگ فجار را در بيست و يك سالگىاش شاهد بوده است و اين جنگ بين قريش و قيس عيلان به وقوع پيوست كه در ابتدا قيسىها بر قريشىها غلبه داشتند و پس از حضور نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله در اين جنگ ، قريشىها غالب شدند و در آن هنگام عبد الله بن جدعان تيمى فرماندهى قريش را بر عهده داشت و همين پيروزى قريش به بركت حضور نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله ، يكى از علائم نبوت آن حضرت عليه السّلام بوده است ( ج 2 ، ص 286 ) . و اختلاف در سن نبى اكرم به هنگام حضور در فجار به خاطر تعدد فجارها و وقوع تدريجى آنها در طى سال‌هاى متوالى و عدم تعيين حضور آن حضرت در فجار چهارم مىباشد . ( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 425 و بعد از آن آمده است : پس از رحلت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله سى سال زنده بود و در سال چهلم هجرى در حالى كه 63 ساله بود به شهادت رسيد . آن‌گاه حديثى را با اسناد به امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه آن حضرت فرمود : رسول الله صلّى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين سى سال تفاوت سنى داشتند و گويا كه او به همين خبر در مورد تاريخ ولادت حضرت على عليه السّلام استناد كرده است . ( 2 ) . خصائص الائمه ، ص 39 .